Opplæring i 2026
18. og 19. april
30. og 31. mai
12. og 13. sept
31.okt og 1.nov
Ny runde endringsagentopplæring
Våren 2026 startar ny runde med opplæringa «Endringsagentar mot negativ sosial kontroll og æresmotivert vald».
Publisert 03.03.2026
Sist oppdatert 04.03.2026
I 2020 piloterte RVTS si første nasjonale fagopplæring om førebygging av negativ sosial kontroll og æresmotivert vald for tilsette i frivillige organisasjonar og trussamfunn – og har sidan utdanna rundt 260 personar frå om lag 50 frivillige organisasjonar og miljø i heile landet.
– Etter tre år med opplæring i Bergen og Oslo og to i Kristiansand, held vi fram der vi starta og tilbyr ei felles nasjonal opplæring på tvers av regionar, som i 2026 finn stad i Bergen, seier Elisabeth Harnes. Ho er rådgivar ved RVTS Vest og nasjonal koordinator for opplæringa.
I tillegg til fagopplæringa arrangerer RVTS nettverkssamlingar i regionane og éi til to digitale nasjonale nettverkssamlingar kvart år.
Foto: Cristo Borrachero
Fagleg solid med innanfråperspektiv
I 2024 vart det skrive ei intern evaluering basert på fokusgruppeintervju med endringsagentar på tvers av dei fem regionane, og i 2025 ei nasjonal evaluering ved Agenda Kaupang på oppdrag frå Bufdir.
– Vi er takksame for alle som har bidrege til å belyse kvaliteten og utviklingspotensialet i opplæringa, seier Elisabeth.
Evalueringa frå Agenda Kaupang viser at opplæringsprogrammet vert vurdert som fagleg solid og relevant for deltakarane.
– Det bidreg til auka tryggleik og kompetanse i møte med negativ sosial kontroll og æresrelatert vald i eigne organisasjonar og miljø, seier Elisabeth. – Samstundes er det viktig at vi held fram med å forankre arbeidet i regionale nettverk.
Funna samsvarer òg med RVTS si interne fokusgruppeevaluering. Eit viktig punkt som vert trekt fram, er verdien av truverdig formidling og eit innanfråperspektiv i undervisninga.
– Dette treff målgruppa og er viktige suksessfaktorar.
Fleire av informantane i studien som har arbeidd lengst med tematikken – både opp mot hjelpeapparatet, det offentlege og i diasporamiljø – understrekar at dei gjennom åra har sakna kompleksitet, samanheng og eit innanfråperspektiv frå aktørar på feltet.
– Dei peikar på at dei er imponerte over profesjonaliteten og respekten i måten tema i opplæringa vert forvalta og underviste på, og at fasilitatorane frå RVTS i stor grad har lukkast med å formidle feltet gjennom minoritetsperspektivet. Dette er viktig for deltakarar med etnisk og religiøs minoritetsbakgrunn, fortel Elisabeth.
Har lukkast med styrka forståing og refleksjon om sensitive tema
Dette viser at, utover tverrfagleg spisskompetanse, vert relasjonskompetanse og kultursensitivitet rekna som sentrale kvalitetar i fasilitatorrolla. Informantane meiner at dette bidreg til auka truverd og tillit til bodskapen som vert formidla i opplæringa.
– Vi har såleis lukkast med å løfte ei vanskeleg og sensitiv tematikk på ein måte som styrker forståing og refleksjon – utan å auke minoritetsstress, polarisering eller motstand i ei svært mangfaldig og samansett deltakargruppe, seier Elisabeth.
Deltakar om opplæringa:
«Eg har jo vore på dette feltet ganske lenge, også opp mot hjelpeapparatet og dei offentlege tenestene. Eg kjenner nesten at det er første gong eg opplever at nokon andre verkeleg forstår dette veldig godt og i breidda. Eg vert så glad og imponert, eigentleg.»
Nokre av modulane som vert framheva i rapporten, er kompetanse om endringsprosessar og religiøs kontroll og traume.
– For å forstå kor kompliserte endringsprosessar knytte til negativ sosial kontroll kan vere, må vi sjå på fleire nivå, seier Elisabeth. – Vi må forstå både endringar i samfunnet og dei kognitive og emosjonelle prosessane som skjer hos enkeltpersonar. I tillegg må vi sjå korleis desse prosessane vert påverka av sosiale forhold.
– Arbeid med førebygging av negativ sosial kontroll krev ulike strategiar. Ulike miljø – konservative, moderate og liberale – har ulike føresetnader for endring. Difor skjer utviklinga i ulikt tempo og kjem til uttrykk på ulike måtar, seier ho.
– Denne forståinga bør ligge til grunn for haldningane til dei som arbeider på feltet, metodane dei nyttar og måten dei kommuniserer på.
Foto: Elisabeth Harnes
Dagsaktuelle tema
– Ekstra interessant er det å sjå dette i lys av den pågåande debatten om negativ sosial kontroll i kristne trussamfunn, seier Elisabeth.
Debatten har fått fornya aktualitet etter publiseringa av NOVA-rapporten «En segregert barndom. Oppvekst i bokstavtro kristne trossamfunn i Norge» av Anja Bredal, Ingrid Smette og Kirsten Rønning Rinde. Rapporten byggjer på intervju med 28 personar om deira erfaringar med å vekse opp i bokstavtru trussamfunn og sekter. Også André Jensen frå gruppa Hagle løfta tematikken då han i TV2-programmet Hver gang vi møtes (2026) fortalde om ein oppvekst i eit radikalt pinsemiljø prega av fryktbasert tru og demonutdrivingar.
– I vår opplæring deltek representantar frå frivillige organisasjonar med brei etnisk, språkleg og religiøs tilhøyrsle, samt ressurspersonar og leiarar frå ulike trussamfunn – frå moskear til Den norske kirke, fortel Elisabeth. – Dette mangfaldet speglar kompleksiteten i tematikken vi arbeider med. Samstundes har vi lite representasjon frå frimenigheiter.
Elisabeth fortel at to av modulane handlar om negativ sosial kontroll og æresmotivert vald i ulike samfunnskontekstar (mellom anna religiøse kontekstar), samt vald og traume.
– I traumemodulen arbeider vi både med religion som resiliensfaktor og med religiøse traume som ein sentral del av kompetansen i endringsarbeid – eit ukjent fagfelt for mange av deltakarane.
Ho fortel at det, i tillegg til fagspisskompetanse frå RVTS og relevante forskarar, vert inkludert stemmer frå innsida av miljøa – både utbrytarar og personar frå undertrykkjande religiøse regime.
– Vi har òg med religiøse lærde og leiarar frå menigheter som sjølve arbeider førebyggjande mot skadeleg kontroll i sine fellesskap.
Eit polarisert tema som treng nyansar
Det er avgjerande å kommunisere kompleksiteten, breidda og nyansane i eit tema som ofte vert framstilt polarisert.
– I løpet av fire helger vert ofte forforståing og haldningar utfordra på tvers av ideologiske motsetnader, verdiar og erfaringar. Dette skjer gjennom undervisning, erfaringsutveksling og dialog.
– I trygge rammer som Endringsagentopplæringa, kan stereotypiar og fordommar utforskast med nysgjerrigheit gjennom dialog. Opplæringa har vist at deltakarane sit att med ei utvida forståing, samt auka respekt og empati for kvarandre sine verdsbilete, seier Elisabeth.
– Utover auka tverrfagleg kunnskap opplever vi at mange reiser attende til organisasjonane sine med ny inspirasjon, eit nytt nettverk, styrkt fagleg tryggleik og ei meir heilskapleg tilnærming til feltet, avsluttar ho.
